PEP (politiek prominente persoon): wat betekent het voor je cliëntenonderzoek?

Een PEP, of politiek prominente persoon, is iemand die een prominente publieke functie bekleedt of heeft bekleed, zoals een minister, parlementslid of rechter van een hoogste rechterlijke instantie. Vanwege hun invloed lopen PEP's een groter risico om betrokken te raken bij corruptie of witwassen. Daarom moeten banken, notarissen, accountants en andere Wwft-instellingen bij een PEP een verscherpt cliëntenonderzoek uitvoeren. In dit artikel lees je wie als PEP geldt, wat dat voor je cliëntenonderzoek betekent en hoe je PEP's herkent.

Wat is een politiek prominente persoon?

Een politiek prominente persoon (in het Engels: politically exposed person, PEP) is een natuurlijk persoon die een prominente publieke functie bekleedt of heeft bekleed. De Wwft en het bijbehorende Uitvoeringsbesluit Wwft 2018 noemen welke functies daaronder vallen. Het geldt voor zowel binnenlandse als buitenlandse politiek prominente personen.

Welke functies vallen onder een politiek prominente functie?

Voorbeelden van een prominente publieke functie zijn:

• staatshoofden, regeringsleiders, ministers en staatssecretarissen;
• leden van het parlement, zoals de leden van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer;
• leden van bestuursorganen van politieke partijen;
• leden van hoogste rechterlijke instanties, zoals de Hoge Raad;
• leden van rekenkamers en van het bestuur van centrale banken;
• ambassadeurs en hoge officieren van de krijgsmacht;
• leden van het bestuur van staatsbedrijven;
• bestuurders van een internationale organisatie.

Middenkader- en lagere functies vallen er niet onder.

Familieleden en naaste geassocieerden

Niet alleen de PEP zelf, maar ook zijn directe familieleden en naaste geassocieerden krijgen extra aandacht:

• Familielid: de echtgenoot of partner, de kinderen en hun partners, en de ouders.
• Naaste geassocieerde: iemand die samen met een PEP uiteindelijk belanghebbende is van een juridische entiteit of juridische constructie, of die een andere nauwe zakelijke relatie met een PEP heeft. Ook de enige UBO van een entiteit die is opgericht ten behoeve van een PEP valt hieronder.

Waarom is een PEP een verhoogd risico?

Een PEP heeft door zijn functie invloed op beslissingen over geld, opdrachten en vergunningen. Dat maakt hem kwetsbaar voor omkoping en corruptie, en daarmee ook voor het witwassen van de opbrengsten. Dat betekent niet dat elke PEP verdacht is. Het betekent wel dat je extra moet onderzoeken waar zijn vermogen vandaan komt.

Welk onderzoek is verplicht bij een PEP?

Bij een PEP, een familielid of een naaste geassocieerde ben je verplicht om een verscherpt cliëntenonderzoek te verrichten. Dat betekent onder meer:

1. Vaststellen of iemand een PEP is: je hebt passende procedures nodig om te bepalen of een klant of UBO als PEP is aangemerkt. Vaak gebeurt dat met een PEP-verklaring in een formulier, aangevuld met screening in een database.
2. Goedkeuring van het senior management: een zakelijke relatie met een PEP mag je alleen aangaan of voortzetten met toestemming van iemand met voldoende zeggenschap binnen je organisatie, zoals een bestuurder.
3. Herkomst van vermogen en middelen onderzoeken: je stelt vast waar het vermogen van de PEP vandaan komt en waar het geld voor de specifieke transactie vandaan komt.
4. Verscherpte voortdurende controle: je volgt de relatie nauwlettender dan bij een gewone klant, met vaker een review.

Hoe lang blijft iemand een PEP?

Als een PEP zijn functie neerlegt, moet je nog minimaal twaalf maanden rekening houden met het risico dat hij of zij blijft lopen. Daarna beoordeel je op basis van het risico of verscherpte maatregelen nog nodig zijn.

Voorbeeld: de notaris

Een notaris die een vennootschap helpt oprichten, moet nagaan of de oprichters of UBO's PEP's zijn. Is dat zo, dan stelt de notaris extra vragen, bijvoorbeeld over de herkomst van het kapitaal dat in de onderneming wordt gestoken. Kan de notaris die vragen niet bevredigend beantwoord krijgen, dan mag hij de dienst niet verlenen.

Hoe herken je een PEP in de praktijk?

Een PEP herkennen is lastiger dan het lijkt. Niet elke PEP is bekend bij het grote publiek, en familieleden of naaste geassocieerden zijn vaak helemaal niet zichtbaar. Een combinatie van methoden werkt het best:

• Vraag het de klant: neem een PEP-vraag op in je klantacceptatieformulier, voor de klant zelf en voor de UBO's.
• Screen automatisch: gebruik een PEP-database die regelmatig wordt bijgewerkt, en screen niet alleen bij onboarding maar ook doorlopend.
• Beoordeel treffers zorgvuldig: een naamovereenkomst betekent niet automatisch dat het om dezelfde persoon gaat. Controleer de geboortedatum en andere gegevens.
• Leg alles vast: documenteer waarom je iemand wel of niet als PEP hebt aangemerkt, en welke risico-inschatting je hebt gemaakt.

In het kort

• Een PEP is een politiek prominente persoon: iemand die een prominente publieke functie bekleedt of heeft bekleed.
• Ook directe familieleden en naaste geassocieerden krijgen extra aandacht.
• Bij een PEP ben je verplicht een verscherpt cliëntenonderzoek uit te voeren, met goedkeuring van het senior management en onderzoek naar de herkomst van het vermogen.
• Na het neerleggen van de functie houd je nog minimaal twaalf maanden rekening met het risico.
• Herken PEP's met een combinatie van klantverklaringen en geautomatiseerde screening.

Veelgestelde vragen over PEP's

Disclaimer

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter algemene voorlichting. Het mag niet worden beschouwd als bindend fiscaal, juridisch of financieel advies. Hoewel we ernaar streven dat de inhoud actueel en correct is, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. Voor advies op maat, afgestemd op de specifieke situatie van uw organisatie, raden wij aan contact op te nemen met een bevoegde adviseur of specialist.