De Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) is de Nederlandse wet die het financiële stelsel moet beschermen tegen misbruik door criminelen. De Wwft verplicht banken, verzekeraars, accountants, notarissen en andere instellingen om hun klanten te kennen, transacties te controleren en ongebruikelijke transacties te melden. In dit artikel lees je wat de Wwft regelt, voor wie de wet geldt, welke verplichtingen eruit volgen en wat er verandert met de komst van de Europese AMLR.
Wat is de Wwft?
De Wwft is een wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Instellingen die onder de Wwft vallen, moeten maatregelen nemen om te voorkomen dat hun diensten worden gebruikt om crimineel geld wit te wassen of terroristische activiteiten te financieren. Daarmee zijn deze instellingen poortwachters van het financiële stelsel.
Hoe is de Wwft ontstaan?
De Wwft is op 1 augustus 2008 in werking getreden, ter uitvoering van de derde Europese anti-witwasrichtlijn. De wet voegde twee oudere wetten samen: de Wet identificatie bij dienstverlening (WID) en de Wet melding ongebruikelijke transacties (Wet MOT). Daardoor werd het voor instellingen eenvoudiger om inzicht te krijgen in hun verplichtingen.
Sindsdien is de Wwft meerdere keren gewijzigd:
Datum | Wijziging |
|---|---|
1 augustus 2008 | Inwerkingtreding van de Wwft |
25 juli 2018 | Implementatie van de vierde anti-witwasrichtlijn: meer nadruk op de risicobeoordeling, en binnenlandse PEP's vallen voortaan ook onder de wet |
21 mei 2020 | Implementatie van de vijfde anti-witwasrichtlijn, onder meer met regels voor cryptodienstverleners |
27 september 2020 | Implementatiewet registratie uiteindelijk belanghebbenden: invoering van het UBO-register |
1 januari 2026 | Wet plan van aanpak witwassen: verbod op contante betalingen voor goederen vanaf 3.000 euro |
10 juli 2027 | De Europese AMLR vervangt de Wwft grotendeels |
Voor wie geldt de Wwft?
De Wwft geldt voor instellingen die de wet aanwijst, zowel financiële ondernemingen als andere dienstverleners. Elke groep heeft een eigen toezichthouder:
Instelling | Toezichthouder |
|---|---|
Banken, verzekeraars, betaalinstellingen, trustkantoren, cryptodienstverleners | De Nederlandsche Bank (DNB) |
Beleggingsondernemingen, beleggingsinstellingen, bemiddelaars in levensverzekeringen | Autoriteit Financiële Markten (AFM) |
Accountants, belastingadviseurs, administratiekantoren, notarissen | Bureau Financieel Toezicht (BFT) |
Makelaars, taxateurs, handelaren in goederen | Belastingdienst, Bureau Toezicht Wwft |
Advocaten | Deken van de Orde van Advocaten |
Casino's en kansspelaanbieders | Kansspelautoriteit |
Welke verplichtingen volgen uit de Wwft?
De Wwft legt instellingen zes kernverplichtingen op:
- Risicobeoordeling: je brengt de risico's op witwassen en financieren van terrorisme van je eigen organisatie in kaart, en stelt op basis daarvan beleid, procedures en maatregelen op om die risico's te beheersen.
- Cliëntenonderzoek: voordat je een zakelijke relatie aangaat of een transactie uitvoert, stel je de identiteit van de cliënt vast en verifieer je die. Bij rechtspersonen en vennootschappen bepaal je ook de uiteindelijk belanghebbenden en de zeggenschapsstructuur. Je legt het doel en de beoogde aard van de zakelijke relatie vast.
- Voortdurende controle: gedurende de gehele zakelijke relatie controleer je of transacties passen bij wat je van de cliënt weet.
- Melden: ongebruikelijke transacties meld je onverwijld bij FIU-Nederland, ook als ze nog niet zijn uitgevoerd.
- Vastleggen en bewaren: je bewaart de gegevens van het cliëntenonderzoek en de meldingen vijf jaar na het einde van de zakelijke relatie of de transactie.
- Opleiden: je zorgt dat medewerkers de verplichtingen kennen en ongebruikelijke transacties kunnen herkennen.
De zwaarte van de maatregelen hangt af van het risico. Bij een laag risico mag je een vereenvoudigd cliëntenonderzoek uitvoeren, bij een hoog risico, zoals bij een PEP of een cliënt uit een hoogrisicoland, is een verscherpt onderzoek verplicht. Kun je het cliëntenonderzoek niet afronden, dan mag je de relatie niet aangaan of moet je die beëindigen.
Wat verandert er met de AMLR?
Vanaf 10 juli 2027 vervangt de Europese Anti-Money Laundering Regulation (AMLR) de Wwft grotendeels. Omdat de AMLR een verordening is, geldt die rechtstreeks in alle lidstaten. De Wwft blijft wel bestaan voor onderwerpen die Nederland zelf mag regelen, zoals de inrichting van het toezicht.
De basisprincipes blijven gelijk, maar er veranderen details. Zo wordt de UBO-drempel een belang van 25 procent of meer, en gelden maximale termijnen voor het actualiseren van klantdossiers: één jaar voor cliënten met een hoog risico, vijf jaar voor overige cliënten. Lees meer in ons artikel over AML.
Hoe voldoe je aantoonbaar aan de Wwft?
Toezichthouders beoordelen de naleving van de Wwft op basis van wat er in je dossiers en procedures staat. Een risicobeoordeling die niet is bijgewerkt, een cliëntenonderzoek zonder onderbouwing of een gemiste periodieke review zijn de meest voorkomende bevindingen.
In het kort
- De Wwft is de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, in werking sinds 1 augustus 2008.
- De wet verving de WID en de Wet MOT, en is sindsdien meerdere keren gewijzigd, onder meer voor de vierde en vijfde anti-witwasrichtlijn en het UBO-register.
- De Wwft geldt voor banken, verzekeraars, beleggingsondernemingen, accountants, notarissen, makelaars en andere poortwachters.
- De kernverplichtingen zijn risicobeoordeling, cliëntenonderzoek, voortdurende controle, melden, vastleggen en opleiden.
- Sinds 1 januari 2026 geldt een verbod op contante betalingen voor goederen vanaf 3.000 euro.
- Vanaf 10 juli 2027 vervangt de AMLR de Wwft grotendeels.
Veelgestelde vragen over de Wwft
Wwft staat voor Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Het is de Nederlandse wet die instellingen verplicht om witwassen en terrorismefinanciering te helpen voorkomen.
Een Wwft-instelling is een organisatie of beroepsbeoefenaar die onder de Wwft valt, zoals een bank, verzekeraar, accountant, belastingadviseur, notaris of makelaar. Deze instellingen moeten een cliëntenonderzoek doen en ongebruikelijke transacties melden.
De toezichthouder kan een aanwijzing, een last onder dwangsom of een bestuurlijke boete opleggen en die openbaar maken. Een overtreding van de Wwft is ook een economisch delict, waarvoor het Openbaar Ministerie strafrechtelijk kan vervolgen.
De Wwft gaat over het voorkomen van witwassen en terrorismefinanciering via cliëntenonderzoek en meldingen. De Sanctiewet 1977 verbiedt het om diensten te verlenen aan personen en organisaties op een sanctielijst. In de praktijk voer je beide controles tegelijk uit.
Deels. De AMLR neemt de meeste verplichtingen voor instellingen over, maar de Wwft blijft bestaan voor onderwerpen die Nederland zelf regelt, zoals het toezicht en nationale aanvullingen.
Disclaimer
De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter algemene voorlichting. Het mag niet worden beschouwd als bindend fiscaal, juridisch of financieel advies. Hoewel we ernaar streven dat de inhoud actueel en correct is, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. Voor advies op maat, afgestemd op de specifieke situatie van uw organisatie, raden wij aan contact op te nemen met een bevoegde adviseur of specialist.
